హైదరాబాద్: ఒకే పొలంలో ఏటా ఒకే రకమైన పంటను వేయడం వల్ల భూమిలోని నిర్దిష్ట పోషకాలు హరించుకుపోతాయి. దీనివల్ల పంట దిగుబడి తగ్గడమే కాకుండా, రసాయన ఎరువుల వాడకం పెరుగుతోంది. ఈ సమస్యల నుంచి గట్టెక్కేందుకు ‘పంట మార్పిడి’ ఉత్తమ మార్గమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
పంట మార్పిడి వల్ల కలిగే ప్రధాన లాభాలు:
-
భూసారం పెంపు: పప్పు జాతి పంటలను (మినుము, పెసర, శనగ) సాగు చేయడం వల్ల వాటి వేర్లలోని రైజోబియం బ్యాక్టీరియా గాలిలోని నత్రజనిని భూమిలో స్థిరీకరిస్తుంది. ఇది తర్వాతి పంటకు సహజ ఎరువుగా పనిచేస్తుంది.
-
చీడపీడల నివారణ: ఒకే పంటను వేస్తే ఆ పంటను ఆశించే పురుగులు నేలలోనే ఉండిపోయి, మరుసటి ఏడాది మరింత ఉధృతంగా దాడి చేస్తాయి. పంటను మార్చడం వల్ల పురుగుల జీవన చక్రం దెబ్బతిని, తెగుళ్లు సహజంగానే తగ్గుతాయి.
-
కలుపు నియంత్రణ: వేర్వేరు పంటల సాగు వల్ల కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను అడ్డుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా నేలను పూర్తిగా కప్పి ఉంచే పంటలు కలుపును రాకుండా చేస్తాయి.
-
పెట్టుబడి తగ్గుదల: నేలలో సహజంగానే పోషకాలు పెరగడం వల్ల రసాయన ఎరువులు, పురుగుమందుల వాడకం తగ్గుతుంది. తద్వారా రైతుకు సాగు ఖర్చు గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
నిపుణుల సూచన: వరి తర్వాత మినుము లేదా వేరుశనగ, పత్తి తర్వాత జొన్న లేదా మొక్కజొన్న వంటి పంటలను సాగు చేయడం వల్ల నేల భౌతిక, రసాయన స్థితి మెరుగుపడుతుంది. “నేల ఆరోగ్యమే రైతు సౌభాగ్యం” అనే నినాదంతో రైతులు ముందడుగు వేయాలని అధికారులు కోరుతున్నారు.