న్యూఢిల్లీ: అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో భారత్ సాధిస్తున్న విజయాలతో పాటు, అక్కడ పేరుకుపోతున్న వ్యర్థాల అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టతనిచ్చింది. రాజ్యసభలో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా, ప్రస్తుతం అంతరిక్షంలో భారత దేశానికి చెందిన 129 శకలాలు/వ్యర్థాలు ఉన్నట్లు కేంద్రం తెలిపింది.
వ్యర్థాల విభజన ఇలా:
-
నిరుపయోగ ఉపగ్రహాలు: మొత్తం 129 వ్యర్థాల్లో 49 కాలం చెల్లిన ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. వీటిలో 23 భూమికి సమీప కక్ష్య (LEO)లో ఉండగా, మిగిలిన 26 భూస్థిర కక్ష్య (GEO)లో పరిభ్రమిస్తున్నాయి.
-
రాకెట్ శకలాలు: వివిధ ప్రయోగాల ద్వారా మిగిలిపోయిన రాకెట్ భాగాలు/శకలాలు 80 ఉన్నాయి.
-
PSLV శకలాలు: 40
-
GSLV భాగాలు: 4
-
LVM3 వ్యర్థాలు: 3
-
PSLV-C3 విచ్ఛిన్నం: పీఎస్ఎల్వీ-సి3 రాకెట్ భాగం విచ్ఛిన్నం కావడంతో ఏర్పడిన 33 చిన్నపాటి శకలాలు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.
-
నివారణ చర్యలు (Space Sustainability): భారతదేశం తన ప్రయోగాల్లో ‘జీరో డెబ్రిస్’ (Zero Debris) పాలసీని అనుసరిస్తోంది. ఇటీవల ప్రయోగించిన పిఎస్ఎల్వీ రాకెట్లలో చివరి దశ (POEM)ను తిరిగి భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశపెట్టి కాల్చివేయడం లేదా సురక్షితంగా కూల్చివేయడం వంటి పద్ధతులను ఇస్రో పాటిస్తోంది. అంతరిక్షం సురక్షితంగా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ‘ప్రాజెక్ట్ నేత్ర’ (Project NETRA) ద్వారా ఈ వ్యర్థాలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు.