తెలుగు భాషలో ‘భస్మాసుర హస్తం’ అనేది అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన జాతీయం. ఉపకారం చేసిన వాడికే అపకారం తలపెట్టే కృతఘ్నతను సూచించడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు. పురాణ గాథల ప్రకారం, ఈ మాట వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది.
జాతీయం: భస్మాసుర హస్తం
కథా నేపథ్యం:
భస్మాసురుడు అనే రాక్షసుడు పరమశివుని గురించి ఘోరమైన తపస్సు చేస్తాడు. శివుడు ప్రత్యక్షమవగానే, “నేను ఎవరి తల మీద చేయి పెడితే వారు భస్మం (బూడిద) అయిపోవాలి” అనే వింత వరాన్ని కోరుకుంటాడు. భోళాశంకరుడు వెనకాముందూ ఆలోచించకుండా ఆ వరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
శివుడికే ముప్పు:
వరం చేతికి రాగానే, దాని శక్తిని పరీక్షించాలని భస్మాసురుడికి దుర్బుద్ధి పుడుతుంది. వరం ఇచ్చిన శివుడి తల మీదనే చేయి పెట్టాలని ఆయన వెంట పడతాడు. ప్రాణరక్షణ కోసం శివుడు పరుగు తీయగా, విష్ణుమూర్తి రంగంలోకి దిగుతాడు.
మోహినీ అవతారం – అంతం:
విష్ణుమూర్తి అత్యంత సౌందర్యవతి అయిన ‘మోహిని’ అవతారమెత్తి భస్మాసురుడిని మురిపిస్తాడు. తనతో నాట్యం (నృత్యం) చేస్తేనే వివాహం చేసుకుంటానని షరతు విధిస్తాడు. మోహిని చేసే భంగిమలను అనుకరిస్తూ మైమరిచిన భస్మాసురుడు, నాట్యంలో భాగంగా తన చేతిని తన నెత్తినే పెట్టుకుంటాడు. వెనువెంటనే శివుడిచ్చిన వరం ప్రకారం భస్మాసురుడు బూడిదైపోతాడు.